21-10-2021: De Zonuren

2021: start, de eerste 5 weken niet bijster zonnig, daarna zonnig, mei was vrij somber, juni was zeer zonnig
Over de eerste 7 dagen  van het jaar scheen de zon 6 dagen niet. Juni was gemeten tot aan 18 juni de zonnigste maand sinds de metingen met ruim 200 uur. De 3e decade was echter niet zo zonnig zodat juni 2021 niet in de top 10 kwam. Juli en augustus waren niet erg zonnig, september was aan de zonnige kant.
Het aantal uren zon in 2021 t.o.v. de normaal van 2020 & 2010: 1582 uur om 1553 & 1453 uur.

Het overzicht van het aantal uren zon over geheel 2020 zie verderop op deze pagina.
De huidige situatie: hoeveel bewolking, de neerslag en hoe zonnig het momenteel is.

– 2020: op plaats 4 zonnigste jaren met 1957,6 uren zon
De astronomische lente (periode 21 maart / 20 juni) was record zonnig, zonniger dan de zonnigste zomer van 1947.
De meteorologische lente van 2020 was landelijk veel zonniger dan de super zonnige lente van 2011.
Op 22 augustus werd het aantal uren van de norm van 2000 (1524 uur) overschreden.
Eind september was 2020 met 1762 uur zon in de tussenstand voor De Bilt over het jaar het zonnigste sinds de metingen vanaf 1901.
Op 7 september werd de grens van de norm van 2010 (1602 uur) overschreden, welke nog nooit zo snel gebeurde (oude record: 10 september 1959).
Op 20 september werd de grens van 1700 uur overschreden, welke nog nooit zo snel gebeurde (oude record: op 24 september 1959 en 2003).
Op 16 december kwam 2020 op plaats 4 met 1933 uur, waarmee 2019 naar plaats 5 verwezen werd.
De Kooy heeft het record van de KNMI stations uit 2003 in handen met 2194 uur zon. Vlissingen had er 2188,6 (het oude record van Vlissingen was 2177 uur). 

– 2019 was zeer zonnig, top 5 over periode april-september en eindigde over het jaar op plaats 4 (na 2020 op plaats 5)
Op 15 september scheen de zon al 1604 uur in de Bilt, hiermee werd de norm van 2010 al overschreden. In 1959/2020 gebeurde dat al op 10/7 september.
Op 10 november overschreed 2019 de grens van 1800 uur en op 23 december de grens van 1900 uur.
2019 eindigde op plek 4. 

Het gemiddelde over de Hoofdstations was een top 3 plaats (1964 uur) achter 2003 en 2018, tegen normaal 1639 uur. Het minst zonnig was het in Arcen met circa 1823 uur zon. In Vlissingen werden de meeste uren zon gemeten, namelijk 2067 uur.

– 2018 werd record zonnig in De Bilt, het jaarrecord van 2003 is uit de boeken.
De herfst van 2018 was ook het zonnigst sinds de metingen vanaf 1901, zonnig 1959 werd daarin van h
aar troon gestoten.
Op 13 september werd de norm van 2010 (1602 uur) al overschreden. In 1959 gebeurde dat al op 10 september, in 2020 op 7 september.
Op 27 oktober overschreed 2018 de grens al van 1900 uur.
Juli 2018 was de zonnigste maand van alle maanden sinds de metingen vanaf 1901.

De aanstaande norm van 2030:  met tabel t/m norm 2020
De onderstaande tabel met aparte warme-, zonnige- of droge jaren.
Inclusief o.a. 

– De perioden april-september en mei-september
– Met 1942, het jaar met het hoogste koude getal
– Met het laatste koude jaar 2010, waarin januari en december een gemiddelde hadden van <0,0°
– Met 1997, het laatste Elfsteden jaar
– Met het natste jaar 1998

De meest bijzondere (warme) jaren / seizoenen met record gegevens
Gesorteerd op zonuren per jaar, inclusief de nieuwe norm 2020
———————-
“De welvaartscijfers anno 2020” uitgedrukt in de meteorologische normen van 30 jaar
Aantal zonuren en temperatuur lopen flink op, van vorst geen sprake meer
Update 2020: afgerond 1958 uur zon

 

Topjaren in zonuren over de periode april – september : in 2020 1469 uur

Wat is de oorzaak van de toename van het aantal zonuren
De vele staatjes en plaatjes over het aantal zonuren per jaar op internet zijn achterhaald
In 2014 schreef ik al het volgende: wat opvalt is dat de laatste 2 decennia veel zonniger zijn geworden. Heden ten dagen schijnt de zon ongeveer 1 zomermaand langer over een jaar gemeten, als je dit vergelijkt met 25 jaar geleden! Dat is ongeveer 200 zonuren meer.
Veel overzicht plaatjes van Nederland op veel sites zijn dan ook achterhaald en niet aangepast aan deze stijging. Je hoort hier niet veel over en een duidelijke oorzaak of verband is er niet, of wordt niet gelegd. Is het omdat het warmer wordt en/of er minder luchtvervuiling is en/of dat de windrichting iets verandert (minder invloed van de Oceaan) en/of doordat het warmer is en de lucht meer vocht kan bevatten en wolken eerder oplossen? @WeermanReinier vd Berg kon het ook niet verklaren. Geert Jan van Oldenborgh, verbonden aan het KNMI, hield zich hiermee bezig. Helaas overleed hij al in 2021 op 59 jarige leeftijd. Op mijn pagina ‘in memoriam Geert Janstaat enige informatie over het klimaat en de aanstaande veranderingen en informatie die hij mij toezond over zonuren.
De zonkracht neemt in de zomer in ieder geval toe. Omdat de concentratie van zon reflecterende deeltjes is afgenomen, heeft de zon steeds vaker vrij baan. Vergeleken met 1980 was de hoeveelheid zonnestraling die Nederland bereikte in 2012 met 25% toegenomen.
Minder mist
De Bilt had rond 1980 zo’n 70 mistdagen met een zicht van minder dan 1 kilometer, tegenwoordig zijn dat er jaarlijks nog maar 35.
Geert Jan van Oldenborgh (klimaatonderzoeker) kon zich vinden in de conclusies dat de hoeveelheid zon is toegenomen door de schonere lucht. Een andere verklaring voor het heldere weer is volgens hem dat de bewolking de afgelopen decennia is afgenomen. “De afname van de luchtvervuiling speelt hierin waarschijnlijk ook een rol net als bij de mist. Maar andere factoren kunnen ook invloed hebben”, zo zei hij. ‘Zo is het Middellandse Zeegebied in de zomer snel warmer geworden. Bij zuidenwind kan dat in West-Europa leiden tot minder bewolking. Maar dit moet nog wel verder uitgezocht worden.
Verder onderzoek doen lijkt mij ‘zeker zinvol, ook anno nu, want al valt er af toe iets meer neerslag, door meer zonneschijn en een oplopende temperatuur verdampt er in de periode april / september ook veel meer, waardoor de kans op droogte in de zomer toeneemt. Opvallend is overigens dat de stijging samenvalt met het stijgend aantal vliegtuigbewegingen en het gebruik van internet vanaf midden jaren 90 van de vorige eeuw. Hierbij aangegeven dat in de top 20 zonnigste jaren er 12 jaren zijn uit de 21e eeuw.  

Aantal zonuren in 2021 in De Bilt  + de normen van 2020 / 2010
Het aantal uren zon voor 2020 was 1957,4 uur. De 30 jarige norm voor 2020: 1715 uur. 
2021
– Januari 52,2 uur, voor januari is de norm van 2020 66,6 uur (norm 2010: 62,3).
– Februari was zeer zonnig met 127,1 uur, voor februari is de norm van 2020 89,6 uur (norm 2010: 86,4).
De winter van 2021 met 221,7 zonuren: de norm van 2020 is 211,7 uur, de norm 2010: 168,3
– Maart 140,9 uur. Voor maart is de norm van 2020 139,4 uur (norm 2010: 121,6).
– April vrij zonnig met 204,8 uur. Voor april is de norm van 2020 189,2 uur (norm 2010: 173,6)
– Mei was enigszins somber met 189 uur, de laatste 4 dagen hadden 56 uur zon. Voor mei is de norm van 2020 217,5 uur (norm 2010: 207,2).
De lente van 2021 met 534,7 zonuren: de norm van 2020 is 546,1 uur, de norm 2010: 502,4
– Juni 243 uur en met 2 zonloze dagen. Voor juni is de norm van 2020 207,1 uur (norm 2010: 193,9).
– Juli 194,2 uur en met 2 zonloze dagen. Voor juli is de norm van 2020 213,9 uur (norm 2010: 206,0).
– Augustus was niet zonnig met 165,1 uur en met 2 zonloze dagen. Voor augustus is norm van 2020 196,3 uur (norm 2010: 187,7).
De zomer van 2021 met 602,3 uur : de norm van 2020 is 617,3 uur , de norm van 2010: 587,6
– September zonnig met 178,2 uur. De norm voor 2020 is 152,8 uur (norm 2010: 138,3).
– Oktober met — uur. De norm voor 2020 is 119,4 uur (norm 2010: 112,9).
– November met —
uur. De norm voor 2020 is 67,4 uur (norm 2010: 63 uur).
De herfst van 2021 met — uur: de norm van 2020 is 339,5 uur, de norm van 2010: 314,3
– December met — uur. De norm voor 2020 is 55,5 uur geworden (norm 2010: 49,3).

Hieronder de staafdiagram met het jaar 2020 en de nieuwe norm, die van 2020

Zonloze dagen in De Bilt – 2021
Het aantal uren zon per jaar neemt toe, maar wat ook opvalt is dat het aantal zonloze dagen per 30 jarige periode afneemt. 2018 had er slechts 41. 2019 had 44 zonloze dagen. In de zomer van 2019 scheen de zon iedere dag in De Bilt.
2020 noteerde 45 zonloze dagen (de eerste 5 dagen van 2020 waren zonloos).
De Normaal (van 2010) 62 en afgerond per maand: januari 12, februari 7, maart 5, april 2, mei 2, juni 2, juli 1, augustus 1, september 2, oktober 5, november 10, december 13.
De Normaal (van 2020) 52 en afgerond per maand: januari 11, februari 7, maart 4, april 1, mei 2, juni 1, juli 1, augustus 1, september 2, oktober 4, november 8, december 11.
2021 heeft tot 21 oktober 27 zonloze dagen (6 op rij van 2 tot 7 januari, en juli en augustus hadden 2 zonloze dagen). 

De onderstaande gegevens, de gemiddelden per jaar over een 30 jarige periode, komen o.a. van het CBS en het KNMI.
Na het seizoen van 2021 met de periode 2001 tot 2021 (21 jaar).

Vergelijking met de normaal, maar wat is normaal?
Straks, in de jaren 20 en 30 van deze eeuw, geldt voor een jaar met 1650 uur zon dat dat onder de normaal is, maar is dat dan wel zo? Zeg het zelf maar. Het aantal van 1600 uur zou je, na de sterke stijging van de laatste 30 jaar, toch als standaardnorm kunnen blijven aanhouden.

Overzicht 30-jarige normen vanaf 1960
De zon schijnt en schijnt maar, de norm voor 2020 over 1700 uur heen
Gekker moet het niet worden’
Om het duidelijk te maken…

!!  Datum 24-4-2019: als de zon geheel niet meer zou schijnen vanaf 24 april 2019 tot 31 december 2020 was de aanstaande 30 jarige norm van ‘2020’ al 1602 uur.
Welke op dat moment ook al zonniger was dan ‘alle oude normen’ vanaf 1901, inclusief de zonnigste norm, die van 2010
!!

Zonuren 30 jarige normen: na 31-12-2020

30 jarig gemiddelde in zonuren in De Bilt over het jaar (t/m 31-12-2020) 

Zonuren per 50 jaar gemiddelde: van 1970 tot 2020

Spreidingsdiagram zonuren in De Bilt vanaf 1901 t/m 2020
De Bilt 2018: plaats 1 met 2044,9 uur
De Bilt 2019: plaats 5 met 1927,9 uur
De Bilt 2020: plaats 4 met 1957,4 uur 

Waar zijn de ‘sombere jaren’ gebleven?

 

Grafiek topjaren zonuren
Recordjaar 2018 met 2003, 1959, 2020, 2019 en 1947 

Met de normen van 1990 – 2000 – 2010 – 2020

2003 was record zonnig, op alle plaatsen in Nederland. Het KNMI kwam in 2004 met een overzicht van de 33 KNMI stations die allen record zonnig waren, zie link voor het overzicht: Artikel van KNMI uit 2004: 2003 zonnigste jaar
2018 verbaasde ook met het aantal uren zon en heeft op verschillende plaatsen in Nederland het record gebroken. Opvallend daarbij was dat het in 2018 bijna overal net zo zonnig was en dat de zon op alle locaties meer dan 2000 uur scheen, het minimum om maximum was 2018 om 2156 uur.
In 2003 lag dat anders, toen lag het aantal uren zon tussen 1971 en 2194 uur en scheen de zon het meest aan de kust. De records aan de kust uit 2003, en het absolute record van Den Helder De Kooy met 2194 uur, werden in 2018 niet gebroken.
Gemeten over alle KNMI stations was het gemiddelde aantal uur over 2018 hoger dan dat van 2003.
Hieronder het overzicht van de meeste KNMI stations, 25 stuks. Op 2 november werd in Nieuw Beerta als eerste het record uit 2003 gebroken. Hieronder het overzicht van 2018. De Bilt kwam uit op 2044,9 uur (record) , Hupsel in de Achterhoek op 2147 uur (record) en Vlissingen op 2156 uur.
Wat 2020 ging doen lag vooral aan oktober. Die maand was echter somber, maar november was zeker zonnig en na 16 december stond ze op plaats 4 (2019 naar 5).
Vlissingen kwam op 22 oktober toch al aan 2000 uren zon. Op 18 november stond ze daar boven 2100 uur. Het record van Vlissingen was 2177 uur uit 2003, dit is nu 2189,3 uur in 2020, vlak achter het record van De Kooy met 2194 uur uit 2003. Alleen Vlissingen verbrak haar eigen record, zie ook op het overzicht hieronder.

2018 zonniger dan 2003?
Hieronder het overzicht van alle KNMI stations met zonuren na 2020.
Over de hoofdstations gemeten was 2003 het zonnigst, over de KNMI stations was dat 2018.
2019 eindigde 3e gemeten over de Hoofdstations met 1964 uur (de norm van 2010 is 1639 uur, de norm van 2020 kwam uit op 1772 uur), over alle stations staat 2019 5e, ook in De Bilt.
2020 staat nu 3e over de hoofdstations met gemiddeld meer dan 2000 uur.  Vlissingen kwam in 2020 op 2188,6 uur, voor aldaar een record. Alleen De Kooy had er in 2003 meer uren zon: 2194 uur. De Bilt eindigde op plaats 4 met 1957,6 uur. 

 

  

1959 & 2018 waren beiden in 2 maanden van het jaar record zonnig, zie hieronder

Het gemiddelde en records van de 5 hoofdstations in Nederland na 2020
Nederland zonniger en zachter 
– met 2018 : 126 warme dagen, 81 ADS dagen en 2e plaats zonnig / warm (metingen vanaf 1909) + neerslag (metingen vanaf 1957).
– met 2019 : meeste tropische dagen (samen met 1976 en 2020) en het hoogste maximum.
– met 2020: voor het eerst een koudegetal van 0,0 en met het hoogste laagste minimum van -2,5°. Op de 3e plaats in zonuren met 2025,8 uur.
Het was net niet record warm in 2020: 2020 kwam aan 11,706°, 2014 noteerde 11,712°.   

 

Overzicht zonuren 2018 De Bilt: record zonnig
Op 13 september 2018 werd het normale aantal uur zon per jaar al bereikt. Februari was record zonnig met 159 uur om 86 uur normaal. De winter van 2018 was zonnig, maar dat lag geheel aan februari. Ze kwam uit op de 11e plaats met 231 uur (norm 198). De winter van 1979 is overigens de somberste met 108 uur.
Mei en juli waren erg zonnig, mei kwam uit op 283 uur (7e plaats), op 9 mei had ze al de helft bereikt van het maandtotaal van normaal 207 uur. Mei 2018 staat in de top 15 ‘all time’ zonnigste maanden vanaf 1901. Juli was record zonnig met 341 uur (norm 206 uur), het oude record was mei 1989 dat aan 331 uur kwam.
September kwam aan 192 uur, plek 9 (Norm 138 uur). Oktober kwam op 179,6 uur, dat is een top 3 plaats (norm 113 uur). November kwam op ruim 85 uur, een top 8 plaats (norm 63 uur) en de herfst stond na 18 november al op plaats 1 zonnigste, topjaar 1959 werd van haar troon gestoten.

2018: 2044,9 uur t.o.v. 1602,3 uur normaal (*). Het oude recordjaar 2003 noteerde in De Bilt in totaal 2021,7 uur.


Overzicht 2017 De Bilt: ze was zonnig al was december erg somber
Vergeleken met de aanstaande norm van 2020 was 2017 niet zonnig (1666 t.o.v. de prognose van 1680 uur), maar daar wordt nu nog niet naar gekeken. Landelijk was 2017 zeer zonnig, het gemiddelde was 1765 uur zon, normaal is 1644 uur. Vlissingen kwam aan 1992 uur, wat 190 uur meer is dan normaal.
Januari 2017 was zonnig, De Bilt kwam aan 85 uur ( norm 62 uur), wat de 11e plaats is. Schiphol kwam aan 95 uur en Eindhoven kwam zelfs aan 103 uur zon. Februari werd een sombere maand met slechts 60 uur, de norm is 86.

Maart zette vanaf de 20e een sprint in, ze kwam uit op 176 uur, normaal over de maand is 122 uur. Mei kwam uit op 226 uur (normaal 207). De Lente noteerde 587 uur (norm 502 uur). Het jaartotaal kwam uit op 1666 uur. Op 7 november was de normale jaar hoeveelheid zonuren bereikt. December was erg somber met 24,7 uur, op 15 dagen scheen de zon niet. Ze kwam uit op een 11e plaats in de top somberste december maanden sinds 1901 (1974 staat 10e met 24,5 uur).

Overzicht 2016: zeer zonnig
2016 was ook veel zonniger dan de norm van 2010, die 1602 uur is. De Bilt eindigde op 1812 uur (hiermee 9e op de lijst vanaf 1901) en Schiphol kwam aan 1911 uur (de norm 2010 voor Schiphol is 1662). November kwam aan 82 uur, top 10 (de norm is 63). De meteorologische herfst eindigde op 426 uur zon, dat is een top 4 plaats. Het bijzondere zonnige en droge jaar 1959 staat voor de herfst met 449 uur na 2018 op 2, 2005 staat daarin 3e.

All time zonnigste maanden over mei/september: 1901-2021 – met record zonnige juli 2018 en mei 2020

De Lente :  zonuren 
Zonuren per 30 jaar gemiddelde, met prognose 2030 voor De Bilt

Jaren met veel zon
Top 28 (31-12-2020 ) – Update 2021: 2020 met 1957,6 uur zonneschijn

Diverse links
Zonnig 1959 & periode mei-september
Archief Weeroverzicht: 2012 – 2017
Weeroverzicht 2018
Weeroverzicht 2019
Weeroverzicht 2020
Weeroverzicht 2021
Artikel over zeevlam van MeteoGroup  Ook deze pagina (https://www.weer.nl/nieuws/detail/2017-03-16-zeevlam) werd verwijderd door Meteogroup / Weer.nl
Dus hierbij het artikel dat geplaatst werd door Meteo Delfzijl: Zeevlam 

Extra: Wat is een zonnige dag