22 augustus 2019

Het weer in Nederland in 2019

– 2019 is tot nu toe erg zacht en erg zonnig – Warmterecord Warnsveld uit de boeken
Na 31 juli behoorde 2019 tot dan toe tot de 4 zachtste jaren, vooral door de zachte maanden februari, maart, april en juni. Ze stond op dat moment ook 4e wat betreft het aantal zonuren. De 2e decade van april was dan ook uiterst zonnig, ook eind juni was zonnig. Juli was ook redelijk zonnig, zeker tijdens de hittegolf.
De Bilt was in maart nat, maar omdat april en mei droog verliepen was 2019 tot mei gemeten niet erg nat meer. Juni verliep eerst wispelturig, soms was het warm, dan weer koeler, maar het meest opvallende waren de stevige buien die er vielen, soms viel er plaatselijk meer dan 30 mm op een dag. Al is het vrij droog op veel plaatsen, De Bilt stond na juli in de top 30 natste jaren. Opvallend is ook dat als er regen valt er plaatselijk niets valt en op andere plaatsen 40 mm, zoals ook op 2 augustus.
Van 24 t/m 26 juli kwam de temperatuur boven de 36 graden uit en allen waren warmer dan het oude warmterecord in De Bilt (35,7°), zie voor verdere informatie onder de maand juli.  

– Winter van 2019 in de top 12 warmste vanaf 1701 –
De winter was zacht (2,5 graad boven de klimaatnorm) en startte vrij somber en ze was met tijden redelijk nat. Vanaf 18 januari startte eigenlijk de winter pas met vorst in de nacht, plaatselijk werd het -10°. Op 25 januari viel de dooi in. Februari startte nat, maar vanaf Valentijnsdag werd het meest zonnig, waardoor de winter niet erg somber werd. Februari kwam zelfs op plek 3 uit! December was al zeer zacht, maar ook februari kwam ook in de top 10 warmste wintermaanden (metingen vanaf 1901).
– Lente in top 15 warmste sinds 1901 –  (zie ook de pagina Lente overzicht)
Maart werd zacht (plaats 9) en erg nat, ze behoort tot de top 6 natste. Op 10 maart woedde de eerste storm van het jaar in het zuiden van het land. April was warmer dan normaal, mei was koeler. Op 7 en 8 april werden de eerste warme dagen van het jaar genoteerd. Vorig jaar was dat ook 7 en 8 april en ook op 10 april. Tussen 10 en 14 april was het fris, daarna werd het zonnig en zacht, met de Paasdagen was het boven de 20 graden. De eerste 15 dagen van mei waren fris/koel met plaatselijk nachtvorst rond 5 en 13 mei.

– Zomer met warmte records – 2 dagen op rij 40+ in Nederland (zie ook de pagina Zomer overzicht)
Juni startte warm met direct 2 zomerse dagen en de 2e was ook een tropische dag. Mogelijk volgt er een hittegolf, maar vast staat is dat juni 2019 het record warme 2017 gaat bedreigen. Op 4 en en zeker op 5 juni in de nacht naar de 6e waren er zware onweersbuien, soms ook met flinke hagelstenen tot 4 cm grootte in het westen van het land. In Amsterdam gingen er in het centrum 150 bomen plat, in Cabauw was er een windstoot van 127 km/uur. In Rheden was er een kleine tornado. Het schadespoor was waarschijnlijk 10 kilometer lang en 50 tot 150 meter breed. Op 12 juni viel er in het zuidwesten van het land plaatselijk veel neerslag, tot soms wel 40 mm, in De Bilt viel 21 mm. Ook op 15 en 19 juni viel er in het westen of midden van het land veel neerslag. Op de 24e, 25e en 29e was het tropisch warm. Arcen noteerde een hittegolf op 26 juni, die duurde van 22 juni tot 1 juli. Juli was vrij koel, maar van 22 t/m 27 werd het warm tot extreem heet. Op de 24e werd het in Eindhoven 39,3° en in Gilze-Rijen, Arcen en Ell 39,2°, waarmee het record van Warnsveld uit 1944 (38,6°) na 75 jaar uit de boeken ging. Op de 25e werd het landelijke record alweer verbroken, Gilze-Rijen kwam aan 40,7° (*) en Twenthe/Enschede aan 40,2°. De Bilt kwam aan 37,5°. Nog nooit werd het 40 graden in Nederland, gemeten vanaf 1706. Op de 26e deed Volkel haar duit in het zakje met 40,1°! 2 dagen meer dan 40 graden in Nederland.
(*) Deelen noteerde met een vreemd sprongetje 42,9° , maar dat was een fout.   

Weerrecords in De Bilt van 2019
Record: meeste ADS dagen in februari (metingen 1906) met 12 stuks. Oude record: 1920 met 10 dagen
Record: meeste ADS dagen in de winter
(metingen 1906) met 13 stuks. Evenaring record: 1920 met 13 dagen
Record: hoogste maximum temperatuur in februari
(metingen 1901) met 18,9° op de 26e. Oude record: 1959 met 17,3° en op 25e februari 2019 18,3°.
Record: voor de maand mei de hoogste gemiddelde luchtdruk over een uur en over het etmaal op 13 mei  (metingen 1902) met 1041 hPa en over de dag 1039,4 hPa. Oude record: 16 mei 1943 met 1040,2 hPa en over de dag 1039,1 hPa.
Record: hoogste minimum temperatuur in de maand juni op 25 juni (metingen 1901) met 19,5°. Oude record: 27 juni 1947 met 19,4°.
Record: warmste juni met 18,13° (metingen 1901) Oude record: juni 2017 (18,04°). In 1889 werd het 18,8°.
Record: hoogste maximum op 24 juli met 36,4° en op 25 juli 37,5° (metingen sinds 1901) Oude record: 26 juli 2018 / 19 juli 2006 (35,7°).
Mogelijk Record (kleine kans): hoogste gemiddelde minimum over de zomer: rond 13° (metingen sinds 1901) Huidige record: 2016 (12,91°).

 

2019 t/m juli: zacht (4e), zonnig (4e) en juli leverde record hoge temperaturen op. 

Voor 2018, zie ook het KNMI jaaroverzicht over 2018

Temperatuurverloop ‘De Bilt’ vanaf 1706
2018 met 11,4° op plek 2

Maanden in 2019: januari was slechts iets te zacht, maar februari was 2,7 graad zachter dan normaal. Maart was 1,8 graden zachter dan normaal. Maart was erg nat, top 6, waardoor het jaar tot 31 maart bezien in de top 15 natste jaren staat. April werd ook zachter dan normaal, maar was vooral zonnig. Mei was te koel, ongeveer 1,4 graden onder normaal. Juni werd + 2,5 graad warmer dan normaal, dat is record warm vanaf 1890. Juli werd uiteindelijk redelijk warm, al was de eerste helft van de maand aan de koele kant.

De Bilt in 2019 t.o.v. de Norm van 2010, 2000 & 1990
De stand over de periode 1-1 t/m 22-8-2019
– De zon scheen 1423
om 1184 om 1126 om 1087 uur.
– De temperatuur: 11,7 om 10,6 om 10,1 om 9,7°.
– De neerslag: 557 om 495
om 469 om 483 mm.
– Aantal warme dagen tot vandaag is 80 (de ‘2010 norm’ over het jaar 85).
– Het aantal zomerse dagen over het jaar staat na vandaag op 18 (de normaal is 26 per jaar). Dit aantal valt tegen, terwijl het aantal warme- en tropische dagen en het warmtegetal hoog is.
Arcen staat na vandaag op 49
 zomerse dagen (de norm voor 2020 wordt voor Arcen ongeveer 41 stuks, het record is 89 stuks uit 2018).
– De Bilt heeft na vandaag 8 tropische dagen (de norm is 4).
– Warmtegetal na 22 augustus: 106,9 (‘2010 norm’ is 87). Dit is een 13e plaats.
– Het aantal vorstdagen voor het jaar 2019 staat tot vandaag op 25 (de norm is 58 over een kalenderjaar), het aantal ijsdagen staat tot vandaag op 2 (norm 8) met een koudegetal van 12,1 (de norm is 57).

De Weersverwachting: Weersverwachting 2019

De Winter van 2019 – Erg zacht en zonnig
De winter was vooral zeer zacht met een Hellmann getal van slechts 12. Met 5,2° kwam de winter van 2019 in de top 9 warmste uit vanaf 1901 en in de top 12 gerekend vanaf het jaar 1701. Daarnaast was ze eerst vrij somber, maar februari maakte de achterstand goed. De winter startte ook nat en zacht. De gemiddelde etmaal temperatuur voor de 1e decade van december kwam uit op 8,5° (normaal is 4,2°). Er viel in De Bilt 57 mm in deze decade Er volgden 5 koude dagen waarbij het echter niet echt hard vroor, De Bilt kwam maar aan -2,9°. In de nacht naar de 16e viel er een enkele centimeter sneeuw, daarna was het weer zacht en wisselvallig en was de Kerst groen maar ook droog met weinig wind. Dit rustige en vaak bewolkte weer duurde voort tot 7 januari. Daarna werd het natter en stond er vaak een stevige wind. Het bleef zacht tot ongeveer 20 januari, daarna wordt / werd het kouder en begon de winter eigenlijk pas. De gemiddelde temperatuur over de 1e decade van januari lag op 5,7° (normaal is 2,6°). Op 18 januari werd het kouder, er volgden enkele ijsdagen. De koudere periode duurde tot 25 januari, toen viel de dooi in. De Bilt kwam het niet aan een vorstperiode (het totale Hellmann getal was <16). In het noorden en oosten kwam het wel tot een vorstperiode. Zo kwam Eelde aan 20,3, Nieuw Beerta aan 22,1 en Twente aan 21,8. Op 30 januari en op 1 februari viel er ook sneeuw, maar ook regen. Op de 30e viel er plaatselijk meer dan 5 cm sneeuw. Begin februari werd het zacht en nat, vanaf 14 februari zacht maar meest vrij zonnig, wat voortduurde tot de eind van de maand. Op 25 februari werd het oude maandrecord van 1959 gebroken, het werd 18,3° in De Bilt. De hoogste temperatuur was 19,1º in het Brabantse Gilze-Rijen en in Trawsgoed in Wales werd een nieuw februari record voor de Britse Eilanden gevestigd. Daar werd het 20,4º. De volgende dag 20,6º.

Gegevens over de winter 2019
De zon scheen 234 uur (norm 198 uur). De somberste winter is die van 1979 met 108 uur. Landelijk scheen deze gemiddeld 249 uur tegen 196 uur normaal. In De Bilt viel tot nu toe ongeveer 232 mm en gemiddeld over het land viel in de winter 191 mm tegen 208 mm normaal. De temperatuur: 5,2° tegen 3,4° normaal. Het aantal ijsdagen: De Bilt 2.
Het laagste minimum voor de winter ligt op -8,1°, op 21 januari. Leeuwarden kwam de 20e tot -10,2° ( strenge vorst) en Deelen op de 21e tot -10,2° kwam. Bron KNMI / Weergegevens.nl, zelf verwerkte gegevens.

De grafiek van de winter 2019 

De Bilt winter 2019 met afwijking van de temperatuur t.o.v. ‘de norm van 2010


Site van KNMI ’s berekening

De cijfers van de winters t/m 2019


Voor het koudegetal en het overzicht van de winters, met de actuele stand van de winter van 2019 zie: Winter overzichten

Vorstdagen nov/maart
Het aantal vorstdagen in de winter van 2019 was 28: verdeeld over de maanden 8-11-9, ‘de norm 2010’ is 38.
Over nov/maart waren dat 34 dagen: 3-8-11-9-3, ‘de norm 2010’ is 52.
De Bilt en het aantal vorstdagen per maand anno ‘de norm 2010’ is: oktober 2, november 5, december 12, januari 13, februari 13, maart 8 en april 4. Het aantal ijsdagen voor de winter kwam uit op 2. De norm van 2010 is 8 per jaar waarvan 7 in de winter (‘norm 2010’).

Het koudegetal en de vorstsom nov/maart
Het koudegetal (nov/maart) in De Bilt staat op 12,1. Het aantal van 35 staat voor een normale winter volgens mijn tabel (zie overzichten Winter). De vorstsom werd slechts 67,9 ( normaal is 195).

December 2018 zacht en vochtig
Ze was nat en zacht, waarbij de zon niet overvloedig scheen. De zon scheen nauwelijks in de eerste decade. De gemiddelde etmaal temperatuur voor de 1e decade van december kwam uit op 8,5° (normaal is 4,2°). Opvallend hierbij was dat er op 3 december niet zoveel neerslag viel, soms plaatselijk bijna niets, maar in de omgeving van Eindhoven en Lauwersoog viel toch zowaar tot ongeveer 20 mm. In het weekend van 8/9 december viel er landelijk veel regen, tot zo’n 40 mm, plaatselijk meer, al was het bij de Noord-Hollandse kust tussen Haarlem en Leiden minder nat. Van 11 t/m 16 december was het fris, het vroor ’s nachts licht. In de nacht naar de 16e viel er een enkele centimeter sneeuw, daarna was het zacht en wisselvallig. Op de 21e viel op veel plaatsen 15 mm. Met de Kerst werd het droog, maar koud was het niet. December 2018 behoorde tot de 7 zachtste december maanden, gemeten vanaf 1706 in de top 12 zachtste.

De gegevens van de maand december
Temperatuur: 6,14° tegen ‘norm van 2010’ van 3,7°. Neerslag: bijna 101 mm tegen ‘norm 2010’ van 76 mm. Het gemiddelde over het land was 89 mm tegen een langjarig gemiddelde van 80 mm. In Friesland viel plaatselijk tot 135 mm.
De zonneschijn bedroeg in De Bilt 40 uur tegen ‘norm 2010’ van 49 uur. De zon scheen deze maand gemiddeld over het land circa 52 uur terwijl het langjarig gemiddelde 49 uur is. In Vlissingen scheen de zon 74 uur, in Lauwersoog slechts nog geen 26 uur. KNMI: cijfers over december

Januari 2019 vrij normaal
De jaarwisseling was zacht met 8 graden. Ook daarna was het de eerste weken overwegend vrij zacht en somber. januari noteerde dan ook geen enkele heldere zonnig dag. Tot de 7e januari was het vrij rustig weer. Daarna werd het soms onstuimig en viel er geregeld regen. Pas vanaf 19 januari werd het kouder en kon er voor het eerst deze winter gesproken worden van ‘winter’. Plaatselijk vroor het tot -10° op 20 en 21 januari en noteerde De Bilt een ijsdag op de 22e, waarbij er landelijk gemiddeld 3 cm sneeuw viel, in het zuidoosten ongeveer tot 7 à 8 cm. Op de 23e werd het 0,0° in De Bilt, dus net geen ijsdag, terwijl het ten noordoosten daarvan het wel tot een ijsdag kwam. In de vroege avond van de 23e vroor het in Nieuw Beerta al 7 graden terwijl het in de rest van het land maar net een graadje vroor. Er volgde nog een ijsdag op de 24e, de 25e viel de dooi in met regen. Op 30 januari viel er ook sneeuw (soms 5 cm of iets meer), maar op veel plaatsen ook natte sneeuw en aan de kust regen.

Oostenrijk sneeuwt onder
Op een aantal plaatsen in Oostenrijk viel in januari de afgelopen weken twee tot vier meter sneeuw en er zal nog meer sneeuw gaan vallen zolang de noordwestelijke stroming aanhoudt en storingen de Alpen aandoen. Zo viel er op de 14/15e januari opnieuw plaatselijk 20 à 50 cm bij. Voor januari is het een recordhoeveelheid aan sneeuw.
De enorme sneeuwval breekt records van 119 jaar oud. In Leutasch, Lackenhof en op de Grossglockner is sinds 1900 zo vroeg in het seizoen niet meer zoveel sneeuw gevallen, meldde Weerplaza. In Lech, Kühtai en Pitztaler Gletscher dateren de gebroken records uit de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw.

De gegevens van de maand januari 2019
Temperatuur: 3,5°, tegen ‘norm van 2010’ van 3,1°. Neerslag: 64 mm tegen ‘norm 2010’ van 70 mm, landelijk 56 mm tegen 73 mm normaal. Zonneschijn 57 uur (landelijk 57 uur) tegen ‘norm 2010’ van 62 uur. KNMI: cijfers over januari KNMI: cijfers over januari

Februari zacht (plaats 9) en zonnig (plaats 3)
Ze startte kil, enigszins somber en met enige sneeuw maar zonder echt vorst. Op de 1e viel er in de ochtend een enkele centimeter sneeuw en op de 2e en 4e (natte) sneeuw in het oosten van het land. De laagste temperatuur was in Herwijnen, het werd slechts -4,5°. Vanaf de 5e werd het zacht en nat. De zon scheen tot dan toe weinig. Op 10 februari viel er vooral in het midden van het land veel regen, 30,5 mm in De Bilt. Alleen op 8-2-1946 viel er meer in 1 dag in februari. Vanaf Valentijnsdag ging de zon schijnen, het bleef zacht voor de rest van de maand. Op 25 februari werd het zelfs 18,3 graden, een maandrecord, en de volgende dag werd het zelfs 18,9 graden. En op de 27e werd het in Arcen zelfs 20,5°, een landelijk record voor februari.

De gegevens van de maand februari 2019
De temperatuur: 6,1° tegen ‘norm van 2010’ van 3,3°. Neerslag: 68 mm ( landelijk 45 mm) tegen ‘norm 2010’ van 56 om 55 mm. Zonneschijn met 137 uur (top 3), landelijk 139 uur, tegen ‘norm 2010’ van 86 uur. KNMI: cijfers over februari

De Lente 2019
Start herfstachtig en nat, daarna zonnig, vrij zacht en droog, maar mei werd koel
Na de zonnige maand februari start de lente nat, enigszins somber en aan de zachte kant, vooral in de nacht. Op 7 maart viel er 23 mm in De Bilt, maar viel er in het oosten van het land slechts 3 mm. Op 10 maart stormde het in het zuiden van het land, waarbij het tot windstoten kwam tot 120 km/uur. In de periode 4 t/m 17 maart waaide het vaak flink en viel er plaatselijk af en toe veel regen, meer dan 20 mm was heel normaal. Daarna werd het rustiger weer waarbij het op 29 en 30 maart lente achtig was. April verliep gemiddeld vrij normaal, maar de zon scheen veel. Op 7 en 8 april vielen de eerste warme dagen te noteren met 20,9 / 21,5 graden in De Bilt. Van 10 tot 14 april was het fris met nachtvorst, maar het was meest wel zonnig. Met Pasen (22 april) was het zonnig en warm, maar vanaf Koningsdag en ook de eerste 15 dagen van mei waren meest koel met af en toe vorst in de nacht. Ook daarna werd het niet warm met slechts 7 warme dagen in mei. Er waren geen zomerse dagen in De Bilt, wel 7 stuks in Arcen.

Hieronder de grafiek van de lente met de voortschrijdende temperatuur afgezet t.o.v. de norm 2010

De gegevens van de Lente 
Temperatuur: 10,22° (9,5° normaal). Zonneschijn in De Bilt:  586 uur, plaats 12, (norm 2010 is 502 uur). Landelijk gemiddeld scheen de zon rond 593 uur. In De Kooij scheen de zon 647 uur. Er viel 181 mm, landelijk 154 mm,  de norm van 2010 is 173 mm.
Zie ook: Lente Overzicht

Maart 2019 behoorde tot de top 6 natste
Een natte en sombere start, op 7 maart viel 22,6 mm in De Bilt. Maart bracht tot nu toe wisselvallig weer en dat blijft nog wel even zo, welke tot een natte maand gaat brengen. Op 10 maart stormde het in het zuiden van het land, waarbij het tot zware windstoten kwam (tot 120 km/uur in Ell en Vlissingen). In Vlissingen was het windkracht 10 voor tien minuten. Er was vooral schade door omgevallen bomen.

Het werd in Ell en Gilze-Rijnen nog ruim 12 graden. In Amsterdam was het vooral nat en kil met 5 graden tijdens de klimaatmars waar ongeveer 40.000 mensen bij aanwezig waren.

#klimaatmars 2019-03-10 Amsterdam

In Zuid-Drenthe en ook elders in Noordoost Nederland sneeuwde het toen, waarbij de temperatuur in Hoogeveen later op de middag daalde naar 0,5°. In De Bilt viel op de 10e bijna 21 mm, wat één van de natste plaatsen was. In de vroege morgen van de 11e lag er in Zuid-Limburg tijdelijk tot 2 cm sneeuw. De 12e en 13e stond er opnieuw veel wind en viel er tot 17 maart geregeld veel regen. De maand maart werd een zeer natte maand, een top 6 plaats. Vanaf 18 maart volgde een drogere periode waarbij het in de nacht naar de 19e zowaar 2,4 graad vroor. Dat was de eerste vorst na 26 februari, wat wel aangeeft hoe zacht het was.

De gegevens van de maand maart 2019
Temperatuur: 8,04° tegen ‘norm van 2010’ van 6,2°. Neerslag: 104 mm (top 6) tegen ‘norm 2010’ van 67 mm. Landelijk viel gemiddeld 94 mm, normaal 68 mm. Zonneschijn 114 uur tegen ‘norm 2010’ van 122 uur. Landelijk scheen de zon 129 uur, normaal 125 uur. In België was het 8,5° tegen ‘norm van 2010’ van 6,8°. KNMI: cijfers over maart 2019

April zonnig en doet wat het wil
April startte vrij normaal, maar op 7 april viel dan toch de 1e warme dag te noteren.
8 april was bijzonder. De Bilt noteerde 21,5°, terwijl een zeevlam aan de Zeeuwse en een Zuid-Hollandse kust zorgde voor temperaturen onder de 10 graden. Op de Wadden werd het in de middag ook maar 10 graden. De zon scheen veel ten noorden van de grote rivieren, terwijl er in Brabant en Limburg in de middag onweersbuien vielen en was het in Zuid-Limburg deze dag hooguit 14 graden. Vanaf 10 april was het ronduit fris en met de stevige noordoosten wind voelde het koud aan. Het vroor op verschillende plaatsen in de nacht. Op 12 en 13 april vielen er in het noordoosten en later ook elders in het land verspreid enkele lichte sneeuwbuien. Op de 13e lag de middagtemperatuur maar een enkele graad boven nul als er een bui over trok. Vanaf de 15e werd het zacht, wat duurde tot de 24e, met o.a. tijdens Pasen (22 april) temperaturen boven de 20 graden. De Bilt noteerde geen zomerse dagen, Arcen had er 5. Er waren 9 warme dagen, normaal is 3. De 2e decade van april was zeer zonnig met meer dan 100 uur zon. Net voor Koningsdag werd het koel, op Koningsdag was het plaatselijk ook nat.

De gegevens van de maand april 2019 
Temperatuur: 10,9° tegen ‘norm van 2010’ van 9,2°. Neerslag: 36 mm tegen ‘norm 2010’ van 42 mm. Landelijk viel gemiddeld 27 mm, normaal 44 mm. Zonneschijn 247 uur (plaats 4, met landelijk 241 uur) tegen de ‘norm 2010’ van 174 uur. In De Kooy scheen de zon 257 uur. KNMI: cijfers over april 

Mei koel, wel perioden met veel zon 
Mei startte koel en bleef over het geheel ook koel, het was eerst zelfs fris met weinig zon. De gemiddelde maximum temperatuur kwam uit op 16,46° terwijl deze in april 16,36° was.
Op 4 en 5 mei vielen geregeld hagelbuien en in de ochtend van de 4e lag er zelfs sneeuw in Zuid-Limburg. De zon scheen vooral aan de kust wel geregeld op deze dagen waardoor het toch nog 10° werd. Het vroor ’s nachts in het zuiden licht en op 7 mei werd het zelfs -6,6° aan de grond in het noordoosten van het land (Eelde een dagrecord). Op 12 mei vroor het 1 graad in Twenthe, een minimum dagrecord.
Onder de vleugels een hogedrukgebied met een record hoge druk voor mei werd het ook erg koud in de nacht van de 13e (Sint Servatius – IJsheiligen). Twenthe noteerde -1,8°, Hupsel -1,9°. Vlak boven het aardoppervlak vroor het matig, Eelde kwam aan -6,2° en Twenthe noteerde -6,4° (dagrecords). In De Bilt vroor het tot op heden niet in mei.
De maand mei 2019 werd 4,7 graad kouder dan vorig jaar, al was het vorig jaar record zacht met 16,43°. Wel scheen de zon van 11 t/m 15 mei iedere dag meer dan 12 uur. Pas op 18 mei werd de 1e warme dag genoteerd in mei. Op 20 en 21 mei scheen de zon totaal niet op veel plaatsen, ook niet in De Bilt.
April en mei waren droog maar op 26 mei viel er in het noordwesten, zoals in Den Helder meer dan 15 mm.  Op 28 mei viel in het midden en zuiden veel regen in de vorm van stevige buien waarbij het ook onweerde, in Zeeland viel plaatselijk 24 mm en op de Veluwe en Zuid Limburg meer dan 15 mm. In het noorden bleef het meest droog waarbij in Leeuwarden / op Terschelling de zon meer dan 10 / 11 uur scheen.

Hieronder Castricum aan Zee op 5 mei, de zon scheen daar meer dan 9 uur.

@2019 Foto: Frank van der Fluit

Overzicht van de mei maanden: zie Zonuren 1959

De gegevens van de maand mei 2019 
Temperatuur: 11,72° tegen ‘norm van 2010’ van 13,1°. Neerslag: 41 mm tegen ‘norm 2010’ van 62 mm, landelijk viel gemiddeld 33 mm, normaal 58 mm. Zonneschijn 226 uur tegen ‘norm 2010’ van 207 uur. Gemiddeld over het land scheen de zon 223 uur, tegen 213 normaal. Er waren ‘slechts’ 7 warme dagen, de normaal is 10 voor de maand en er waren geen zomerse dagen.  KNMI: cijfers over mei)

De Zomer 2019 : 2 hittegolven in Zuid Nederland
De Zomer begon met tropische dag op 2 juni (er volgende er nog 3 : op 24,  25 en 29 juni). Op 4 en en zeker op 5 juni in de nacht naar de 6e waren er zware onweersbuien, soms ook met flinke hagelstenen tot 4 cm grootte in het westen van het land. In Amsterdam gingen er in het centrum 150 bomen plat, in Cabauw was er een windstoot van 127 km/uur. In Rheden was er een kleine tornado. Het schadespoor was waarschijnlijk 10 kilometer lang en 50 tot 150 meter breed. Op 26 juni noteerde Arcen (L) een hittegolf. Juli startte droog met normale temperaturen waarbij de zon geregeld scheen. Op 12 juli veel plaatselijk meer dan 40 mm. Rond 24/26 juli werd het record warm. Vanaf 23 t/m 26 juli was het tropisch in De Bilt. 

Hoogste temperaturen in Nederland/ België: op 25 juli 2019 naar 41°!
De hoogste temperatuur ooit op een KNMI-station in Nederland gemeten bedraagt 38,6 °C op 23 augustus 1944 in Warnsveld. Op 27 juni 1947 werd in Maastricht een vrijwel even hoge maximumtemperatuur van 38,4 °C genoteerd. Op 2 juli 2015 werd het op het KNMI-station van Arcen 38,2 °C. Op 26 juli 2018 werd het temperatuurrecord weer bijna gebroken: het KNMI-station van Arcen registreerde opnieuw een maximum van 38,2 °C.
De hoogste temperatuur voor De Bilt stond op 35,7° uit 2006 en 2018. Dat is nu 37,5°. De hoogste temperatuur werd in Gilze-Rijen genoteerd: 40,7°. In België werd het in Beitem 40,7°, een record sinds 1833. Op de 26e meldde Frank DeBoosere dat het in Begijnendijk het warmste werd, namelijk 41,8°. In Ukkel stond het oude record uit 27 juni 1947 nog op 36,6°, dat is nu 39,7°. In Parijs tikte de thermometer om 16.32 uur 42,6 graden aan. In Lingen, in het noordwesten van Duitsland werd precies dezelfde recordtemperatuur vastgesteld. Verdere gegevens over Nederland, zie onder juli.

De gegevens van de Zomer 2019 (na 22 augustus)
De temperatuur : de voorlopige indicatie van 18,3° tegen ‘norm van 2010’ van 17,0°. De neerslag: tot nu toe 244 mm tegen ‘norm 2010’ van 220 mm. Twenthe staat pas op ongeveer 117 mm. Landelijk viel gemiddeld — mm (normaal 214 mm).
Zonneschijn tot nu toe ongeveer 643 uur tegen ‘norm 2010’ van 588 uur. Landelijk waren er — zonuren tegen 603 uren normaal.
Het aantal warme dagen voor de zomer tot vandaag is 64. Normaal over de zomer is 60. Het aantal zomerse dagen staat na vandaag ‘slechts’ op 18, deze is normaal in totaal 21. Het record voor het aantal zomerse dagen in de zomer is 41 uit 1976. Het aantal tropische dagen in de zomer staat na vandaag op 8, de norm is 4. Het record is 13 uit 1976 en 2006.
Het warmtegetal over de zomer staat na 21 augustus op 106,9 (top 11) – normaal over de zomer is 78, de norm voor 2020 zal waarschijnlijk rond de 86 liggen. De zomer gegevens van : KNMI: Samenvatting van de zomer ( is er nog niet)

Juni nat, plaatselijk een hittegolf en zeer waarschijnlijk record warm vanaf 1890
De zomer startte wispelturig. Mei was koel en ineens was het 30 graden op 2 juni en de volgende dag maar 19 graden in De Bilt, waarna het de volgende dag weer warm was. Tot 3 juni viel er geen neerslag, maar dat was niet overal zo, om de wispelturigheid maar aan te geven. In de nacht van 5 naar 6 juni was er zwaar onweer met hagel en zware windstoten, zoals beschreven onder de kop ‘de Zomer 2019’. De eerste 2 weken viel er geregeld op verschillende plaatsen aardig wat regen, soms wel meer dan 30 mm op een dag, in De Bilt op 12 juni 21 mm. Op 15 juni viel er in het westen van het land op grote schaal 25-30 mm en lokaal viel 35-40 mm. In Nieuwkoop viel ruim 46 mm en in Hoofddorp werd 44 mm afgetapt. Dit is 2/3 deel van wat er normaal in de hele maand juni valt. In totaal is deze maand in delen van Brabant, Zuid-Holland en Noord-Holland 90-110 mm gevallen. Lokaal viel 120-150 mm en dat is ruim twee keer de normale maandhoeveelheid. Op enkele plekken is zelfs 160-170 mm gevallen deze maand. Op de 17e, 18e en 19e was het warm, maar het werd nergens tropisch. Ook op de 19e viel er plaatselijk veel neerslag waarbij ditmaal De Bilt aan de beurt was met meer dan 40 mm in nog geen 3 uur! Er waren die dag veel fraaie wolken partijen te zien op het naderde onweer,  zie ook de foto. Op de late avond van de 21e naar de 22e toe zag ik aan de kust van Noord-Holland opnieuw lichtende nachtwolken, zoals ook op 12/13 juni, zie foto.
Omdat de laatste 10 dagen van juni erg warm verliepen eindigde juni 2019 in de top 3, gemeten vanaf 1889 (in 1889 – 18,8°). Juni 2017 (18,04°) was de warmste tot op heden vanaf 1890, maar 2019 overtrof dat record.
Juni kwam aan 21 warme dagen, 22 stuks waren er in de jaren 1976, 1992, 2007 en 2008 sinds 1901. Alleen 2003 en 1930 hadden nog meer warme dagen, namelijk 27 stuks. Op de 24e, 25e en 29e was het tropisch warm in De Bilt. Hupsel noteerde de hoogste waarde met 36,5°. Op 25 juni werd de hoogste minimum temperatuur genoteerd voor juni met 19,5°. Maastricht kwam aan 21,9°, ook een record voor juni. Arcen noteerde als eerste een hittegolf. Op de 29e werd ook elders in Zuidoost-Brabant en Limburg een hittegolf genoteerd, zoals op KNMI stations Maastricht, Eindhoven, Ell en Volkel.

Europa: op de 26e juni was het in juni niet eerder in Polen en Duitsland zo warm. Radzyn kwam aan 38,2° en in Duitsland werd het 39,6°.  In 1947 werd het in Duitsland op 27 en 28 juni 38,5°. De hoogste temperatuur ooit in Frankrijk gemeten is 44,1°, gemeten op 12 augustus 2003. In de Zuid-Franse gemeente Gallargues-le-Montueux werd het op 28 juni record warm met 45,9° en in Verargues 46,0°. Dit zijn de hoogste temperatuur ooit vastgesteld in Frankrijk, aldus Météo-France.
Jan Visser meldde: Juni heeft op het Europees vasteland een mokerslag uitgedeeld. Niet eerder was de zomer wende maand in onder meer Polen, Tsjechië, Slowakije, Oostenrijk en Hongarije zo warm. In Polen bedroeg de afwijking  ten opzichte van het langjarig gemiddelde maar liefst +5,4º. Dat is 1,3º meer dan de anomalie van de warmste juni ‘aller tijden’, dat was 1811. De afwijkingen zijn, net als in ons land, gebaseerd op de meest actuele referentieperiode: 1981-2010. Zelfs delen van Scandinavië vielen ‘in de prijzen’. In de Zweedse hoofdstad Stockholm kwam juni op gemiddeld 18,4º. In een reeks vanaf 1756 stond het record op 18,1º in 1917, 1936 en 1992. 

2019-06-19 Rolwolk: Gerthon van de Bunt te Andijk

2019-06-21 Lichtende nachtwolken: Arie Nouwen te Dordrecht

Overzicht zomermaanden

De langste aaneengesloten reeks zomerse dagen in De Bilt:
Van 29 juli t/m 15 augustus 1975 : 18
Van 23 juni t/m 9 juli 1976 : 17
Van 15 juli t/m 30 juli 2006: 16
V
an 15 t/m 27 juli 2018: 13

De gegevens van de maand juni 2019 
Temperatuur: 18,13° tegen ‘norm van 2010’ van 15,6°. 2017 noteerde 18,04°, de warmste sinds 1889. De hoogst temperatuur in De Bilt was 33,2°. Het warmtegetal kwam uit op 39,3, plek 3, achter 1976 en 1947. De neerslag was 121 mm tegen ‘norm 2010’ van 66 mm. Landelijk 82 mm tegen 68 mm normaal. Zonneschijn 258 uur tegen ‘norm 2010’ van 194 uur. Landelijk was dat ongeveer 266 uur tegen 201 uur normaal. In Juni 1959 scheen de zon 300,9 uur in De Bilt, in 1976 290,5 uur.
De neerslag was ongelijk over het land verdeeld. In het oosten was het droger dan normaal: in de Achterhoek en Twente viel plaatselijk niet meer dan 25-30 mm. Het KNMI station met de minste neerslag was Hupsel, daar viel maar 28 mm neerslag. In het westen en midden viel ongeveer 2 keer zoveel neerslag dan normaal, met in Noord-Holland plaatselijk meer dan 150 mm. Het natste KNMI-station was De Kooy met 140 mm.
KNMI: cijfers over juni

Juli 2019: Record warm met 40°, met een hittegolf, droogte in Oost-Nederland
Startte droog met temperaturen rond of iets boven 20 graden, de zon scheen geregeld. De eerste decade was aan de koele kant met 15,9°. Vooral de nachten verliepen soms koud; in Twente daalde de
temperatuur in de nacht van 4 juli tot 3,9 ◦C, de laagste temperatuur van deze maand. Aan de grond kwam
het plaatselijk zelfs tot vorst en in Twente werd met -1,6 ◦C de laagste 10 cm temperatuur voor de maand juli ooit gemeten. Op de 12e viel er in het westen (Zuid-Holland en op Texel) en in het midden van het land plaatselijk meer dan 20 mm, ook in De Bilt, waar meer dan 28 mm viel. Er viel erg veel neerslag in Epe met 46 millimeter regen. In Hollandse Rading viel 44 mm. Dat is meer dan een halve maandsom regen. Normaal valt in juli gemiddeld over het land 78 millimeter regen.
Marcel van Dijk, die al vanaf 1979 waarnemingen verricht te Hilversum, was het de op vier na grootste etmaal som in Hilversum, daar viel 62 mm. Het natste trio uit de reeks is 13 oktober 2013 met 71 mm, 26 augustus 2010 met 77 en 28 juli 2014 met bijna 86 mm. Volgens Marcel viel er sinds 1979 op 7 dagen meer dan 50 mm: allemaal in de 21e eeuw (info afkomstig van Jan Visser).
Ook in Friesland en Drenthe viel met 20-40 mm lokaal veel regen in korte tijd. Er werden ook enkele windhozen waargenomen. Goed te weten is dat op sommige plaatsen, zoals in Vlissingen, het geheel droog bleef. Eind juli was zeer warm, mogelijk record warm. Op 24 juli was het om 09.40 uur in Maastricht al 30 graden, dat tijdstip is uitzonderlijk vroeg. Op de 24e werd het in Eindhoven 39,3° en in Gilze-Rijen, Arcen en Ell 39,2°, waarmee het record van Warnsveld uit 1994 (38,6°) uit de boeken ging. Het record in De Bilt was 35,7° uit 2006 en 2018, dat is nu 36,4°. Op de 25e verbraken ook Twenthe en Maastricht dit oude record.
Mogelijk wordt op de 25e juli de 40° aangetikt en zal er sprake zijn van een hittegolf. Vanaf 23 t/m 26 juli was het tropisch in De Bilt, waarvan boven 3 dagen op rij boven de 36 graden (24 t/m 26 juli). De nacht naar de 26e was erg warm, in het midden van het land was de minimum temperatuur boven de 25 graden.
De hittegolf duurde 6 dagen in De Bilt, maar in Noordoost Nederland (Nieuw Beerta duurde hij 4 dagen langer, waarschijnlijk tot 31 juli. Op de 31e viel er in het westen op de meeste plaatsen rond 15 mm, meer in Flevoland en Hoek van Holland meer dan 25 mm. Opnieuw viel er echter nagenoeg opnieuw niets in de Achterhoek en Twenthe. Het is daar net zo droog of nog droger dan de zomer van 1976! De situatie was (en is) daar ernstig.   

25-7-2019: Op deze dag verbraken ook Woensdrecht (40,3°), Westdorpe (40,6°), Wilhelminadorp  (40,2°), Twenthe (40,2°), Deelen (39,2°), Hupsel (40,4°), Heino (39,3°), Hoogeveen (39,0°), Hoek van Holland (38,9°) en Maastricht (39,6°) het oude record van Warnsveld. Gilze-Rijen verbrak tevens het landelijke record voor de KNMI stations opnieuw, welke nu 40,7° is. Eindhoven kwam aan 40,4° en Volkel aan 39,9°.  Op 8 KNMI stations kwam de temperatuur boven de 40 graden uit. In De Bilt kwam aan 37,5°, ook een nieuw record. Op 26 juli onderstreepte Volkel de hitte: de tweede dag op rij met 40 graden ergens in Nederland, het werd er 40,1°, waarmee het het 9e KNMI station was waar het 40°+ werd. op 25 juli was het daggemiddelde in Eindhoven 31,2°, een record.

Een mooi kaartje : In de botanic garden van de Cambridge University werd het op 25 juli uiteindelijk 38,7°, een record voor Groot-Brittannië. Beitem te België kwam uiteindelijk uit op 40,7° en in Begijnendijk werd het 41,8°. Op 27 juli werd het hitterecord in Noorwegen geëvenaard, in Laksfors werd het 35,6°. Op 28 juli werd het met 33,2° record warm in Helsinki (Finland) en op IJsland werd het de 29e plaatselijk 27 graden.  

Bijzondere hittegolf juli 2019 niet overal voorbij op dezelfde dag
In Nieuw Beerta langst durende hittegolf

27 en 28-7-2019:  Op 27e kwam er op veel plaatsen nog geen einde aan de hittegolf, maar in het zuidwesten en zuiden van het land was toen de hittegolf voorbij. In het zuiden en zuidwesten van het land (grofweg tot aan de grote rivieren), waar een westenwind stond, viel in een oost- zuidoostelijke bovenstroming op de 27e meer dan 15 mm (Westdorpe en Vlissingen meer dan 30 mm), later ook in de vorm van stevige buien, waarbij de temperatuur maximaal slechts 21° was. Op dat moment was het in het midden en noorden warm en zonnig bij een oostenwind. In Hupsel / de Achterhoek werd het nog 33,5° en op Vlieland zelfs 30,0°. De Bilt kreeg in de avond een klein staartje mee van de buien, er viel 2 mm.
Landelijk werd de hittegolf beëindigd op 28 juli omdat het in De Bilt toen 24,2° werd. Maar ook op de 28e duurde de hittegolf nog voort in het noordoosten van het land (waarschijnlijk ongeveer boven de lijn Alkmaar/ Zevenaar), al viel de temperatuur niet meer zo erg hoog uit. Twenthe / Enschede en Hoogeveen kwamen nog wel aan 30,8° en in de omgeving van Emmen werd het boven de 31 graden. Op de Wadden werd het op Terschelling 26,7° en Vlieland 25,8°, terwijl het in het zuiden van het land maar net 18° werd.  Om 18.40 uur was het in Maastricht nog geen 17 graden terwijl het in Nieuw Beerta nog 29,5° was.
Het regende opnieuw in het zuiden van het land, tot 10 mm in het westen van Walcheren & het uiterste zuiden van Zuid-Limburg. De zon scheen in het zuiden niet of nauwelijks op de 27e, en ook niet op 28e (ongeveer onder de lijn Leiden / Nijmegen), terwijl de zon opnieuw scheen in het noordoosten.  Zeer plaatselijk viel daar later op de dag wel een fikse bui (in Heino 11 mm en in Leeuwarden ongeveer 49 mm door een hevige bui met hagelstenen tot 2 cm).
Hieronder een voorlopig overzicht van diverse plaatsen van het verloop van de hittegolf. Op de foto daarna is de scheidslijn boven Nederland goed te zien, naast de temperaturen in Scandinavië op de 27e juli (foto komt van Twitter door Jan Visser).
Ook de op 29e duurde de hittegolf nog voort in het oosten en noordoosten van het land. Enschede en Nieuw Beerta staan dan op 8 dagen, in zuidelijk Nederland, zoals Maastricht met ‘slechts’ op 5 of 6 dagen is de hittegolf al voorbij.
Op de 30e was het in Enschede en Nieuw Beerta opnieuw zomers. En op de 31e was het in Nieuw Beerta opnieuw zomers, waardoor daar de hittegolf het langste duurde (10 dagen).

De gegevens van de maand juli 2019 
Temperatuur 18,79° tegen ‘norm van 2010’ van 17,9°. Neerslag: 52,9 mm tegen ‘norm 2010’ van 81 mm, landelijk gemiddeld rond 44 mm om 73 mm normaal. In Twenthe slechte 13 mm. Zonneschijn 240,3 uur tegen ‘norm 2010’ van 206 uur. Landelijk scheen de zon rond 236 uur om 211 normaal. – Zie ook het overzicht van het KNMI: overzicht juli)

Augustus: Oost-Nederland nog steeds droog – windhoos Amsterdam en een zomerstorm
Ze startte met vrij normale temperaturen rond 23° en op 2 augustus viel er in een brede strook vanaf de Afsluitdijk over Flevoland, de Veluwe en Noord Limburg meer dan 10 mm, op de Veluwe en rond Arcen viel meer dan 25 mm door een kleine depressie die over ons land trok. Plaatselijk viel meer dan 40 mm, zoals in Twello, IJlst, Wageningen en Doetinchem (Achterhoek). De Bilt kwam ‘maar’ aan 8 mm en in het noordoosten en uiterste westen geheel niets. Delen van Twenthe misten opnieuw de boot en duurde daar de extreme droogte voort. Hoveniers aldaar zien met lede ogen aan hoe alles verdort. In 2018 viel er ook al weinig neerslag, het grondwater staat daar dan ook erg laag. Pas op de 9e augustus viel er enige regen, al was het niet erg veel. Deze dag was ook broeierig warm, in de avond ontstond er in een stevige bui een windhoos ( kleine tornado) nabij het centraal station van Amsterdam. Op de 10e stond er veel wind, hoofdzakelijk in de gehele provincie Noord-Holland, met windstoten tot ongeveer 90 km/uur. De maximale windstoten waren tot ongeveer 104 km/u (Wijk aan Zee) aan de noordwest kust, maar de zon scheen ook en regen viel er nauwelijks. Aan de kust van Noord-Holland stond voor meer dan een uur windkracht 9, wat een storm betekent. Er viel helaas een dode te betreuren en het dak van het AZ stadion te Alkmaar stortte gedeeltelijk in. Na 11 augustus werd het koeler en natter, al werd het veelal toch net 20 graden. Op 18 augustus viel in Zuid-Limburg meer dan 25 mm neerslag. Na 20 augustus wordt het droger en ook warmer. De laatste week van augustus was warm, waarmee de zomer van 2019 uiteindelijk toch nog redelijk hoog op de ladder van warme zomers kwam ( update rond 1 september met nieuwe tabellen).

2019-08-09 Waterhoos nabij Nemo te A’dam

 

De gegevens van de maand augustus 2019 (na de 22e)
De temperatuur: indicatie 18,0° tegen ‘norm van 2010’ van 17,5°. Neerslag: 70 mm tegen ‘norm 2010’ van 73 mm. De zonneschijn tot nu toe 145 uur tegen ‘norm 2010’ van 188 uur, landelijk rond — uur. KNMI: overzicht augustus ( is er nog niet)

De herfst 2019

De gegevens van de Herfst
De temperatuur: indicatie –,-° bij een norm van 10,64°. De herfst noteert tot nu toe — uur zon, tegen normaal 314 uur. Recordjaar is tot 2018 het jaar 1959 met 449 uur zon. De Bilt staat op — mm neerslag, de norm is 241 mm. Gemiddeld viel landelijk ongeveer — mm, normaal 231 mm.

September:

De gegevens van de maand september
Temperatuur: –,-° tegen ‘norm van 2010’ van 14,5°. Neerslag: — mm, tegen ‘norm 2010’ van 78 mm. Gemiddeld over het land viel — mm regen tegen 78 mm normaal. De zonneschijn bedroeg — uur tegenover de ‘norm 2010’ van 138 uur. Gemiddeld over het land was dat — zonuren tegen normaal 141 uur. Landelijk was het gemiddeld –,-°.

Warmtegetal en Warme dagen 2019

Oktober

De gegevens van de maand oktober
Temperatuur: –,-° tegen ‘norm van 2010’ van 10,7°. Neerslag: — mm ( landelijk rond — mm) tegen ‘norm 2010’ van 83 mm. Zonneschijn — uur (over het land gemiddeld — uur) tegen ‘norm 2010’ van 113 uur.

November
—-

De gegevens van de maand november
Temperatuur: voorlopige indicatie rond -,-° tegen ‘norm van 2010’ van 6,7°. Neerslag: – mm tegen ‘norm 2010’ van 80 mm. Zonneschijn — uur, tegen ‘norm 2010’ van 63 uur.

December:

De gegevens van de maand december
Temperatuur: -,-° tegen ‘norm 2010’ van 3,7°. Neerslag: — mm tegen ‘norm 2010’ van 76 mm. Het gemiddelde over het land viel — mm tegen een langjarig gemiddelde van 80 mm.
De zonneschijn bedroeg in De Bilt — uur tegen ‘norm 2010’ van 49 uur. De zon scheen deze maand gemiddeld over het land circa — uur terwijl het langjarig gemiddelde 49 uur is. KNMI: cijfers over december 2019 ( is er nog niet)

Summary
Opvallend over de jaren vanaf 1901 valt op dat 12 jaren uit deze eeuw (vanaf 2001) in de top 20 warmste staan en 16 in de top 25.

Extremen Nederland Gegevens van het KNMI over 2019:
Naar KNMI jaaroverzicht over : 2019 ( volgt in 2020)
Zonuren per jaar: de trend
Zomeroverzicht: de zomermaanden
Jaaroverzichten: Jaaroverzichten

De gegevens / bronnen (van o.a. station de Bilt):
Van o.a. het KNMI, weerstatistieken.nl, weergegevens.nl, Weerplaza, The Met. Office & Michael Schaap.
Dank o.a. aan Jan Visser en Reinier v. den Berg (MeteoGroup) voor hun achtergrond informatie en cijfers.